R-32 και F-Gas: τι αλλάζει για κλιματιστικά και αντλίες θερμότητας
Το R-32 μπαίνει σε περίοδο νέων περιορισμών στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι ημερομηνίες εξαρτώνται από τον τύπο και την ισχύ του εξοπλισμού. Για τον επαγγελματία ψυκτικό, το κρίσιμο είναι να ξεχωρίζει τη διάθεση νέων μονάδων στην αγορά από τη λειτουργία και τη συντήρηση των ήδη εγκατεστημένων συστημάτων.
Το ισχύον πλαίσιο είναι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/573, ο οποίος εφαρμόζεται από τις 11 Μαρτίου 2024. Για κλιματιστικά και αντλίες θερμότητας προβλέπει σταδιακές αλλαγές, με ιδιαίτερη σημασία για τις επιλογές εξοπλισμού από το 2027 και μετά.
Γιατί επηρεάζεται το R32
Το R-32 είναι HFC με GWP 675, χαμηλότερο από το GWP 2.088 του R-410A. Ανήκει στην κατηγορία ασφαλείας A2L, με χαμηλή ευφλεκτότητα, και χρησιμοποιείται σε εξοπλισμό που έχει σχεδιαστεί γι’ αυτό.
Ο GWP αποτυπώνει τη συμβολή ενός αερίου στην υπερθέρμανση σε σχέση με το CO₂, συνήθως σε ορίζοντα 100 ετών. Το 675 βρίσκεται πάνω από το όριο 150 που εισάγεται σε αρκετές κατηγορίες νέου εξοπλισμού. Εκεί εντοπίζεται η επόμενη αλλαγή για το R-32.
Οι βασικές ημερομηνίες για κλιματιστικά και αντλίες θερμότητας
Ο πίνακας συνοψίζει τους γενικούς περιορισμούς διάθεσης στην αγορά για σταθερά κλιματιστικά και αντλίες θερμότητας. Η ισχύς εξετάζεται όπως ορίζεται για κάθε κατηγορία στο Παράρτημα IV. Οι ψύκτες νερού, δηλαδή τα chillers, ακολουθούν ξεχωριστή κατηγορία.
| Από | Κατηγορία εξοπλισμού | Ψυκτικά που περιορίζονται |
|---|---|---|
| 1/1/2025 | Single split με πλήρωση μικρότερη από 3 kg | Αέρια του Παραρτήματος I με GWP ≥750 |
| 1/1/2027 | Αυτοτελή κλιματιστικά και αντλίες θερμότητας, όπως monobloc, έως και 50 kW | Φθοριούχα αέρια με GWP ≥150 |
| 1/1/2027 | Split αέρος-νερού έως και 12 kW | Φθοριούχα αέρια με GWP ≥150 |
| 1/1/2029 | Split αέρος-αέρος έως και 12 kW | Φθοριούχα αέρια με GWP ≥150 |
| 1/1/2029 | Split άνω των 12 kW | Φθοριούχα αέρια με GWP ≥750 |
| 1/1/2030 | Λοιπά αυτοτελή κλιματιστικά και αντλίες θερμότητας | Φθοριούχα αέρια με GWP ≥150 |
| 1/1/2032 | Αυτοτελή κλιματιστικά και αντλίες θερμότητας έως και 12 kW | Όλα τα φθοριούχα αέρια |
| 1/1/2033 | Split άνω των 12 kW | Φθοριούχα αέρια με GWP ≥150 |
| 1/1/2035 | Split έως και 12 kW | Όλα τα φθοριούχα αέρια |
Εφαρμόζονται οι ειδικές εξαιρέσεις ασφαλείας όπου τις προβλέπει η αντίστοιχη διάταξη. Η συνδρομή τους χρειάζεται τεκμηρίωση για τον χώρο λειτουργίας. Στις αυτοτελείς μονάδες προβλέπεται, υπό τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις, εναλλακτικό όριο GWP 750.
Πρακτικά, μια αντλία θερμότητας split αέρος-νερού έως 12 kW και ένα κλιματιστικό split αέρος-αέρος ίδιας ισχύος έχουν διαφορετική ημερομηνία για το όριο 150. Στην προσφορά σου χρειάζεται να αναγνωρίζεται πρώτα η ακριβής κατηγορία της μονάδας.
Τι ισχύει για τα μηχανήματα που ήδη λειτουργούν
Οι παραπάνω ημερομηνίες δεν συνεπάγονται αυτόματη υποχρέωση απόσυρσης ενός εγκατεστημένου συστήματος R-32. Οι κανόνες συντήρησης εξετάζονται χωριστά.
Για κλιματισμό και αντλίες θερμότητας, ο περιορισμός συντήρησης του άρθρου 13 από 1/1/2026 αφορά αέρια του Παραρτήματος I με GWP τουλάχιστον 2.500, με ειδικές μεταβατικές προβλέψεις για ποιοτικώς αποκατεστημένα (reclaimed) και ανακυκλωμένα αέρια. Το R-32 με GWP 675 δεν εμπίπτει στο συγκεκριμένο όριο.
Η εργασία συνεχίζει να απαιτεί τήρηση των εφαρμοστέων υποχρεώσεων για πρόληψη διαρροών, ανάκτηση και κατάλληλη πιστοποίηση. Η κατάσταση της μονάδας και οι οδηγίες του κατασκευαστή παραμένουν βασικά στοιχεία του ελέγχου.
Τι προσέχεις όταν προμηθεύεσαι μονάδα από απόθεμα
Η «διάθεση στην αγορά» έχει συγκεκριμένο νομικό ορισμό. Για απόθεμα που είχε διατεθεί νόμιμα πριν από την αντίστοιχη απαγόρευση, εξετάζονται οι κανόνες περαιτέρω προμήθειας. Ζήτησε από τον προμηθευτή τα σχετικά αποδεικτικά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι διανομείς πρέπει να διατηρούν αποδεικτικά νόμιμης διάθεσης όταν έχει περάσει τουλάχιστον ένα έτος από την απαγόρευση για τη συγκεκριμένη κατηγορία. Έτσι ο έλεγχος του αποθέματος στηρίζεται σε τεκμηρίωση για τη συγκεκριμένη μονάδα.
Η μετάβαση σε χαμηλότερο GWP χρειάζεται κατάλληλη προετοιμασία
Ο GWP και η κατηγορία ασφαλείας περιγράφουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Ενδεικτικά, το R-290, δηλαδή το προπάνιο, έχει πολύ χαμηλό GWP και ανήκει στην κατηγορία A3, με υψηλή ευφλεκτότητα. Η εφαρμογή του προϋποθέτει εξοπλισμό και θέση εγκατάστασης που καλύπτουν τις απαιτήσεις του κατασκευαστή.
Σε κάθε μηχάνημα χρησιμοποιείς το ψυκτικό που ορίζει ο κατασκευαστής. Η επιλογή νέας μονάδας συνδυάζει τη νομοθετική κατηγορία με τις ανάγκες του έργου, την ενεργειακή απόδοση και τις απαιτήσεις εγκατάστασης. Η εκπαίδευση και η πιστοποίηση καλύπτουν πλέον και τον χειρισμό εναλλακτικών ψυκτικών, σύμφωνα με το εφαρμοστέο πλαίσιο.
Τι ελέγχεις πριν δώσεις προσφορά
- Τον ακριβή τύπο της μονάδας και την ισχύ που καθορίζει τη νομοθετική κατηγορία.
- Το ψυκτικό και τον GWP της ετικέτας και των επίσημων τεχνικών στοιχείων.
- Τον χρόνο νόμιμης διάθεσης στην αγορά και τα έγγραφα του προμηθευτή.
- Την καταλληλότητα του χώρου για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.
- Τις απαιτήσεις εργαλείων, εκπαίδευσης και πιστοποίησης για την εργασία.
Στον πελάτη μπορείς να εξηγήσεις: «Οι αλλαγές εφαρμόζονται ανά κατηγορία εξοπλισμού. Θα ελέγξουμε τι ισχύει για τη μονάδα σου και ποια λύση καλύπτει τις ανάγκες της εγκατάστασης».
Εξοπλισμός και ενημέρωση από τον ΣΕΨΕ
Δες τα προϊόντα στο B2B του ΣΕΨΕ και τον κατάλογο αντλιών θερμότητας. Για τα τεχνικά στοιχεία των μοντέλων που εξετάζεις, επικοινώνησε στο 210 5221528 ή στο [email protected].

